اخبار، مقاله

فشار روانی در نوجوانان

امتیاز دهید
نوجوانی دوران دشواری است. پدر و مادرتان توقع زیادی از شما دارند، به تازگی در آزمون زیست‏شناسی مردود شده‏اید، بهترین دوستتان مدام مدرسه‏اش را عوض می‏کند و امروز قرار است که در حضور هم شاگردی‏های خود گزارشی بدهید. ضربان قلبتان تندتر از معمول می‏زند. کف دستتان عرق می‏کند. وضع معده‏تان اندکی به هم خورده است. چه اتفاقی دارد می‏افتد؟ حدس بزنید قضیه چیست؟ شاید با فشار روحی (استرس) دست به گریبانید.

فشار روحی، خوب است یا بد؟

مادرتان تحت فشار اجرای طرح عظیم کاری بوده و برانگیخته شده است. پدر شما به علت مراقبت از مادربزرگ‏تان و مشکلات ناشی از کار دچار فشار روانی گشته است. آیا چنین فشاری مطلوب است یا ناپسند؟

«در چند ماه گذشته خیلی سختی کشیدم. در این مدت پدر و مادرم مدام با یکدیگر دعوا می‏کردند. آزمون‏های استعداد تحصیلی در حال نزدیک شدن است. اصلاً به فکر آنها نیستم. حالا با دوستانم دارم، موسیقی گوش می‏دهم و آرام می‏گیرم.»

هر کسی در طول دوره زندگانی‏اش، گاه هر روزه، فشار روحی را حس می‏کند. فشار یاد شده (که احساس برانگیخته یا نگرش عجیب و غریبی است) واکنش بدن شما به چیزی است که می‏خواهید انجام بدهید یا نه. این حس، بهنجار و گاه خوب بوده و سبب می‏شود که هدفمند شوید و کارها را به بهترین نحو به پایان برسانید: همچون هیجان پیش از بازی یا آمادگی جهت اجرای حرکات موزون. ولی برخی اوقات فشار روانی ناخوشایند به نظر می‏آید. خواب از چشمانتان ربوده می‏شود و احساس اندوه و تنهایی می‏کنید. این احساسات را نادیده نگیرید. فشار روحی را در کانون توجه خویش قرار دهید از خودتان مراقبت کرده و یاری بجویید.

نشانه‏های فشار روحی

طبیعتاً شما در مورد مسائل، تقریباً خون سردید. اما بعضی روزها خودتان را هم دوست ندارید. مادرتان می‏پرسد: «چته؟» و صمیمی‏ترین دوستتان به شما می‏گوید: «بر مشکلاتت غلبه کن!» آیا نگرانید؟ بدن یا عواطفتان به شما خبر می‏دهد.

- آیا به هیچ دلیل موجهی احساس خستگی می‏کنید؟

- سردرد یا پشت‏درد نامعلومی دارید؟

- خوابتان مختل است؟

- بیش از معمول، سرما می‏خورید؟

- جرقه ناگهانی خشم یا ستیز با اعضای خانواده و دوستانتان در دل شما زبانه می‏کشد؟

- مسائل جزیی شما را می‏آزارد؟

- احساس غمگینی، بدخلقی و تنهایی می‏کنید؟

- از لحاظ تفکر واضح، آن گونه که بر طبق معمول می‏اندیشیدی، دچار مشکل هستید؟ اگر پاسخ شما به هر کدام از پرسش‏های بالا مثبت است، امکان دارد تحت فشار باشید پس از چه رو پریشان هستید؟

این وضع برای هر فردی تفاوت می‏کند، لیکن در زیرشماری از شرایط پرتنش عادی را آورده‏ایم. فهرست زیر را بخوانید، آیا هیچ یک از آنها به شما مربوط نمی‏شود؟

- مشکلات خانوادگی، این مشکلات شامل مسائلی همچون جدایی پدر و مادرتان از یکدیگر، معضلات مالی ، خشونت خانگی، مشکلات ناشی از مصرف مشروبات الکلی یا مواد مخدر، بیماری یا درگذشت عضوی از خانواده یا دوستی یکدل و … می‏شود.

- فشار همسالان، آیا دوستتان از شما انجام اموری را می‏خواهند که خلاف میلتان است؟ همانند استعمال مواد مخدر یا باده گساری، آمیزش جنسی یا رفتن به جاهایی که مایل نیستید و…

- اعتماد به نفس، شیوه‏ای که از نظر عاطفی یا جسمانی راجع به خویشتن حس می‏کنید، آیا فکر می‏کنید آن گونه که باید به اندازه کافی باهوش و دوست داشتنی نیستید؟

- نمرات شما، احساستان این است که نتیجه یک آزمون، زندگی‏تان را دگرگون می‏کند؟

- تلاش‏های فراوانی در زندگی شما، کوشش در انجام کارهای متعدد امکان دارد سرگرمی شمرده شود، لیکن ممکن است فرصت مناسب را در اختیارتان نگذارد که استراحت کنید.

- تغییرات در امور روزمره شما، نظیر تغییر مدرسه، نقل مکان به محل جدید، ارتقای به کلاس بالاتر.

- بیم از خشونت، احساس ناامنی در همسایگی، محل یا آموزشگاه قادر است تقریباً فشار روانی ثابت پدید آورد.

درباره نویسنده

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *